Istota obywatelstwa kanadyjskiego

Published in Kalejdoskop, January 2006


Wraz z nadchodzacymi wyborami federalnymi wydaje sie celowym spojrzenie na zalety zwiazane z posiadaniem obywatelstwa kanadyjskiego. Przede wszystkim tylko obywatele Kanady maja prawo glosowac i byc wybieranymi w wyborach federalnych, prowincjonalnych czy municypalnych. Jest takze wazne aby emigranci zostali obywatelami i pelnowartosciowymi czlonkami naszej spolecznosci wypelniajac swoje prawa i obowiazki.

Niekt�rzy emigranci nie decyduja sie na przyjecie obywatelstwa kanadyjskiego wybierajac status Stalego Rezydenta. Stali Rezydenci maja niemalze takie same prawa jak kanadyjscy obywatele w tym sensie, ze maja pelny dostep do ochrony zdrowia, zatrudnienia, systemu oswiaty i innych benefit�w zwiazanych ze statusem Stalego Mieszkanca.

Po pierwsze: status Stalego Rezydenta nie oznacza, ze status ten nie moze byc utracony. Immigration and Refugee Protection Act zawiera specyficzne wymaganie przebywania w Kanadzie przez przynajmniej dwa lata z pieciu lat poprzedzajacych nadanie stalego statusu Stalego Rezydenta. Wymagane jest r�wniez posiadanie Karty Stalego Rezydenta. W przypadku jej braku nie mozna wjechac do Kanady; odm�wione zostanie w tym wypadku nawet wejscie na samolot czy statek udajacy sie do Kanady. Wymaganie to jest scisle przestrzegane przez RCMP i dotyczy wszystkich srodk�w transportu.

Wiele os�b nie zdaje sobie sprawy, ze od 31 grudnia 2003 roku posiadanie Karty Stalego Rezydenta jest wymagane przez prawo jako warunek niezbedny do wjazdu do Kanady. Dotyczy to takze dzieci i odnosi sie do kazdego typu transportu: samolotu, statku, autobusu czy taks�wki. Wiele os�b przebywajacy dluzszy czas poza Kanada nie zdaje sobie z tego sprawy. Karta ta powinna byc odnawiana co piec lat a koszt jej odnowy wynosi $50.00.

W sensie praw i uprawnien, staly rezydent ma prawo wjechac do Kanady, podobnie jak obywatele kanadyjscy ma prawa i gwarancje okreslone w Canadian Charter of Rights and Freedom jak: r�wnouprawnienie, prawo do ochrony prawnej, prawo do poruszania sie, prawo do swobody religijnej, prawo do wypowiadania sie i zrzeszania sie. Jednakze nie ma prawa do ubiegania sie o wybieralne stanowisko polityczne. Nie ma r�wniez prawa do glosu w wyborach politycznych. Generalnie, ktos kto mieszka na stale w Kanadzie ma prawo do ubiegania sie o obywatelstwo po trzech latach pobytu w Kanadzie. Musi przy tym zademonstrowac znajomosc jezyka angielskiego lub francuskiego a takze wiedze na temat Kanady jako narodu w tym prawa i obowiazki obywatela tego kraju.

Ci, kt�rzy po przybyciu do Kanady zlozyli wniosek o status uchodzcy i zostali zaakceptowani, moga do wymaganego do uzyskania obywatelstwa czasu trzech lat doliczyc polowe czasu oczekiwania na rozpatrzenie ich wniosku o status uchodzcy.

Aby dany rok liczyl sie do uzyskania obywatelstwa, mozna spedzic poza Kanada do miesiaca - przy czym nieobecnosc ta powinna byc umotywowana, na przyklad koniecznoscia odwiedzenia rodziny. Aby aplikacja o obywatelstwo zostala przyjeta, nalezy spedzic w Kanadzie co najmniej 1095 dni w okresie trzech lat.

Podczas gdy obywatele Kanady skorzystaja niedlugo z przyslugujacego im prawa wyborczego, mozna sie zastanowic nad ewentualnoscia aplikowania o kanadyjskie obywatelstwo, co uprawni nas do brania udzialu w demokratycznym procesie wyborczym. Ci, kt�rzy nie sa obywatelami naszego kraju, powinni pamietac o posiadaniu karty Stalego Rezydenta i koniecznosci jej odnawiania co piec lat.

Po wiecej informacji nalezy zwr�cic sie do prawnika emigracyjnego.

Ed Corrigan

Tlumaczenie: Anna Wojnarowicz

Ed Corrigan is Certified as a Specialist in Citizenship and Immigration and Immigration and Refugee Protection by the Law Society of Upper Canada.� He can be reached at 519-439-4015 or at corriganlaw@linkd.net